Քրեական գործով դատավճիռը կարելի է բողոքարկել։ Վերաքննիչ քրեական դատարանը վերանայում է առաջին ատյանի դատարանի դատավճիռը, Վճռաբեկ դատարանը ստուգում է վերաքննիչ դատարանի որոշումը, իսկ ներպետական միջոցները սպառելուց հետո կարելի է դիմել Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան։ Յուրաքանչյուր փուլի ժամկետը կարճ է, և ուշացած բողոքը վերադարձվում է առանց քննության։ Դատավճռի բողոքարկման համար փաստաբանը պետք է աշխատանքը սկսի դատավճիռը հրապարակելուց անմիջապես հետո։
Դատավճռի բողոքարկման երեք փուլերը
- Վերաքննիչ քրեական դատարան։ Ստուգում է դատավճիռը և՛ փաստերի, և՛ իրավունքի տեսանկյունից։ Կարող է այն թողնել անփոփոխ, փոփոխել կամ բեկանել։
- Վճռաբեկ դատարան։ Ստուգում է իրավունքի հարցեր և ոչ բոլոր բողոքներն է ընդունում վարույթ։ Այն քննում է այն գործերը, որոնցում որոշումը կարևոր է օրենքի միատեսակ կիրառման համար, կամ որտեղ էական խախտումը կարող էր ազդել արդյունքի վրա։
- Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարան։ Գանգատը ներկայացվում է Հայաստանում վերջնական որոշումից հետո 4 ամսվա ընթացքում։
Դատախազը և տուժողը նույնպես կարող են բողոքարկել դատավճիռը։ Այդ դեպքում պաշտպանությունը պատասխանում է նրանց բողոքին, և այդ պատասխանը պահանջում է նույն ուշադրությունը։
Ինչ կարելի է վիճարկել բողոքում
- Դատարանը հիմնվել է օրենքի խախտմամբ ձեռք բերված ապացույցների վրա։
- Դատարանի հետևությունները չեն բխում դատական նիստում հետազոտված ապացույցներից։
- Դատարանն առանց պատճառաբանության մերժել է պաշտպանության ապացույցներն ու վկաներին։
- Արարքը որակվել է սխալ հոդվածով։
- Պատիժը չափազանց խիստ է գործի հանգամանքների և անձի համար։
- Խախտվել է պաշտպանության իրավունքը, օրինակ՝ կարևոր պահին անձը չի ունեցել թարգմանիչ կամ փաստաբան։
- Դատավճիռը պատշաճ պատճառաբանված չէ։
Ուժեղ բողոքը կոնկրետ է։ Այն հղում է կատարում գործի թերթերին և նիստի արձանագրության մասերին և բացատրում, թե ինչպես է յուրաքանչյուր խախտում ազդել դատավճռի վրա։ Դատավճռի հետ ընդհանուր անհամաձայնությունը սովորաբար չի օգնում։
Կարճ ժամկետներ
Վերաքննիչ և վճռաբեկ բողոքների ժամկետները կարճ են և հաշվվում են օրենքով սահմանված օրվանից։ Բաց թողնված ժամկետը կարող է վերականգնվել միայն հարգելի պատճառով, և դա որոշում է դատարանը։ Զանգահարեք փաստաբանին դատավճիռը հրապարակելու օրը։ Ժամանակ է պետք գործն ուսումնասիրելու, նիստերի արձանագրությունները ստանալու և փաստարկները գրելու համար։
Նոր ապացույցներ և գործի վերանայում
Երբեմն ապացույցները հայտնվում են դատաքննությունից հետո. գտնվում է վկա, կատարվում է նոր փորձաքննություն, հայտնաբերվում է փաստաթուղթ։ Կախված փուլից՝ դրանք կարելի է ներկայացնել վերադաս դատարան, կամ դրանք կարող են հիմք դառնալ գործը նոր կամ նոր երևան եկած հանգամանքներով վերանայելու համար։ ՄԻԵԴ-ի վճիռը, որով տվյալ գործով արձանագրվել է Կոնվենցիայի խախտում, նույնպես հիմք է գործը Հայաստանում վերանայելու համար։
Կալանքի մասին որոշումների բողոքարկում
Կալանավորման կամ դրա ժամկետը երկարացնելու մասին որոշումը կարելի է բողոքարկել Վերաքննիչ քրեական դատարան՝ դատավճռից առանձին։ Այստեղ նույնպես ժամկետը կարճ է։ Վերադաս դատարանը ստուգում է, թե արդյոք իրական ռիսկն ապացուցված է եղել, և ինչու է առաջին դատարանը մերժել գրավը կամ այլ միջոցը։ Մանրամասները՝ կալանքի վիճարկման էջում։
Ինչպես է օգնում փաստաբան Մարուքյանը
Փաստաբան Մնացական Մարուքյանը զբաղվում է միայն քրեական պաշտպանությամբ՝ ձերբակալման առաջին ժամերից, նախաքննության և դատաքննության ընթացքում, մինչև Վերաքննիչ և Վճռաբեկ դատարաններ։ Բողոքարկման ժամանակ նա՝
- ուսումնասիրում է գործի բոլոր նյութերը և նիստերի արձանագրությունները և գտնում արդյունքը փոխելու ընդունակ սխալները,
- հաշվարկում է ժամկետը և ժամանակին ներկայացնում բողոքը,
- գրում է վերաքննիչ կամ վճռաբեկ բողոքը կամ դատախազի բողոքի պատասխանը,
- ելույթ է ունենում դատական նիստում,
- պատրաստում է գանգատ ՄԻԵԴ վերջնական որոշումից հետո 4 ամսվա ընթացքում,
- դատավճիռն ուժի մեջ մտնելուց հետո օգնում է պայմանական վաղաժամկետ ազատման հարցում, երբ օրենքը դա թույլ է տալիս։
Նա աշխատում է հայերեն, ռուսերեն և անգլերեն։ Առաջին խորհրդատվությունն անվճար է։ Գրասենյակը՝ Երևան, Աթենքի փողոց 3/3։
Զանգեք +374 91 403961 կամ գրեք WhatsApp-ով կամ Telegram-ով։ Փաստաբան Մարուքյանը հասանելի է 24/7 ձերբակալման և խուզարկության դեպքերում։